Blog

Het perfecte team

Geschreven door Linde de Ruiter, medewerker Business Intelligence bij Mindshare.

Kletsen over weekend zorgt voor meer productiviteit

Groepsgedrag vind ik een van de leukste dingen op de wereld. Ik kan urenlang kijken naar afwisselend vlooiende en vechtende aapjes in de dierentuin en stiekem heb ik dezelfde facinatie voor realityprogramma’s als Temptation Island. Een team is een groepsvorm waarin we ons bijna elke dag bevinden. Bedrijven rond de wereld zijn constant op zoek naar teamsamenstellingen die het meest productief zijn, de beste resultaten opleveren. Zo ook Google, dat een team van onderzoekers inzette in de zoektocht naar het perfecte team.

HET PERFECTE TEAM

De onderzoekers van Google vergeleken teams in hun bedrijven over de hele wereld om uit te vinden welke samenstelling een team succesvol, en dus productief maakt. Tegen de verwachting van de hoogste managers in, die geloofden dat voor het beste team de beste mensen bij elkaar gezet moeten worden, werden er geen patronen gevonden. Er was geen mix van persoonlijkheden, vaardigheden, kleuren of achtergronden die een team productief maakte. Teams die bestonden uit vrienden buiten werk om, of complete vreemden - geen verschil. Zelfs twee teams die voor een groot deel uit dezelfde personen bestonden, konden totaal verschillende uitkomsten hebben.

Wat wel het verschil maakte was iets dat minder makkelijk te identificeren is: de groepsnormen binnen de teams. Dit zijn de ongeschreven regels die bepalen hoe teamleden zich in een groepsinteractie gedragen. De normen van de groep zijn meestal sterker dan die van het individu. Dit kan beide kanten op werken; groepsnormen kunnen gevaarlijk zijn als er ideeën worden gevormd waar mensen als individu niet achter staan, denk bijvoorbeeld aan sektes, of ontgroeningen. De juiste groepsnormen kunnen echter zorgen voor effectieve, productieve teams.

BAKSTEEN

“Verzin zoveel mogelijk manieren om een baksteen te gebruiken”. Een van de opdrachten die deelnemers aan een psychologisch onderzoek naar groepsgedrag voorgelegd kregen. Allerlei diverse groepen werden in dit onderzoek vergeleken op het aantal toepassingen en de creativiteit van hun oplossingen. Uit het onderzoek bleek, net als Google had gezien, dat er geen bepaalde groepssamenstelling bestond die goed werkte; de ene groep had een sterke leider, de andere groep verdeelde het leiderschap over de teamleden.

De teams die goed presteerden kwamen op slechts twee gemeten aspecten wel met elkaar overeen. Het eerste: tijdens de discussies was elk groepslid even lang aan het woord. Het tweede: De leden waren bovengemiddeld sociaal sensitief, dat betekent dat ze elkaars non-verbale cues goed konden lezen. Dit werd gemeten met de Reading-the-mind-in-the-eyes test, een leuk testje dat je ook zelf kunt doen (link onder het artikel).

PSYCHOLOGISCH VEILIG

De situatie die in de effectieve groepen heerste, waar deze twee aspecten deel van uitmaken, wordt beschreven als het concept 'psychologische veiligheid'. Een sfeer van vertrouwen, waarin alle groepsleden zich op hun gemak voelen om zichzelf te zijn en hun mening te delen, nuttig of niet, zonder rekening te hoeven houden met eventuele consequenties.

Zo zagen ze bij Google bijvoorbeeld dat teams die het tijdens meetings naast werkzaamheden ook over hun weekendactiviteiten of over de laatste roddels hebben, productiever zijn dan teams die zich strak aan de planning houden. Vanwege de positieve sfeer die heerst. In dit soort teams voelen leden zich meer op gemak om hun mening te delen, waardoor er betere resultaten volgen. Ook al lijkt het kletsen op het moment niet productief. Iets om aan te denken volgende keer dat je je ergert aan collega’s die uitgebreid het weekend willen doornemen.

ROTTENDE VIS

Het concept is dus simpel, maar als groepsnormen eenmaal gevormd zijn, zijn ze sterk en log. Op de werkvloer ligt een norm van autoriteit op de loer, waarbij werknemers in hogere functies domineren en minder ervaren krachten het gevoel hebben dat ze geen stem hebben. Toch zijn er praktische manieren om negatieve groepsnormen om te vormen. De oplossing van ons team: een plastic vis.

Het idee is dat iedereen wel een Stinky Fish met zich meedraagt: een handeling, taak of een project dat je steeds uitstelt omdat het iets is dat buiten je comfort zone ligt. Omdat de taak hierdoor lang blijft liggen gaat het ‘rotten’: het wordt steeds moeilijker om eraan te beginnen, het wordt een stinkende vis die je onderin je boodschappentas ofwel in je achterhoofd met je meesleept. Je zou opgelucht zijn als de vis eindelijk weg is, maar omdat negeren de makkelijkere optie is, blijft het liggen.

PERSOONLIJK

Het delen van persoonlijke ervaringen wordt vaker gebruikt als techniek om mensen in groepen dichter bij elkaar te brengen, zoals in tv programma’s als ‘Over de streep’, waarin schoolkinderen een lijn moeten oversteken als ze een bepaalde heftige gebeurtenis hebben meegemaakt. Hierna begrijpt iedereen elkaar beter en vallen zelfs de pester en gepeste elkaar in de armen. De Stinky Fish is een eenvoudige variant hiervan.

Op onze teamdag ging de vis mee. Iedereen werd gevraagd een eigen Stinky Fish te delen, waarbij we vervolgens elkaar probeerden te helpen om barrieres weg te halen. Wat duidelijk werd is dat iedereen onzekerheden heeft. De collega die je eerder niet mocht omdat hij altijd zo leek op te scheppen, komt zo in een ander daglicht te staan. In ons team had dit een merkbaar effect; na de teamdag zijn er aardig wat Stinky Fish weggewerkt, onder aanmoediging van ons allen, en er was meer begrip voor elkaar. De plastic vis ligt nu in de kast, maar vermoeden is dat hij vaker boven water zal komen.

OP HET DROGE

Ook zonder vis kun je werken aan groepsnormen, door jezelf en anderen de ruimte te geven en niet te snel te oordelen. Met ‘gewoon aardig zijn tegen elkaar’ zoals een criticus van het Google onderzoek de uitkomsten samenvat, komen we er niet. Het gaat om iets wat moeilijker te bereiken is, namelijk het open en eerlijk zijn tegen elkaar en het eeuwenoude cliché: elkaar respecteren. Echter, alleen al het bewuster omgaan met de dynamiek in onze teams kan issues boven tafel brengen. Dit is iets waar niet alleen de teamleider, maar alle leden van het team aan kunnen bijdragen. Kleine veranderingen in gedrag kunnen veel verschil maken.  

Heb jij zelf ervaringen met teams die extra productief waren, of juist niet? Hoe zie je de situatie in je huidige team of teams; is de situatie psychologisch veilig, of kan het nog beter?

Lees hier het hele artikel van de NY Times over het onderzoek. Doe hier de Reading-the-mind-in-the-eyes-test om te zien hoe goed jij bent in het lezen van non-verbale communicatie.